Магисрт сурсан нь /Монголд/

Өөр мэргэжлээр магистрт сурлаа. Энэ сэдвээр анх л сурч эхэлсэн эхний жилээ бичие гэж эхлүүлээд орхисон байсан драфаа үргэлжлүүлэн бичиж байна. Эргээд харахад бичих зүйл маань нэг их өөрчлөгдөөгүйг бодоход доорхи өгүүлэмжийг уншаад нэг зүйл бодогдох байх гэж найдъя.

Өөрт тохирох мэргэжлээрээ сурахаар болж МУИС-н нэгэн салбар сургуульд суралцаж байна. Хараад байхад магистрт суралцаж байгаа нөхдүүдийн сурах хүсэл нэг л өөрөө - хүний нүд хуурсан юм хийх хандлагатай, өөрийгөө хөгжүүлэхээс илүү зүгээр диплом өвөртлөх бодолтой хүмүүс их юм. 

Анх хичээлдээ явж эхэлэхэд энэ нь надад хамгийн хэцүү байлаа. Учир нь өөрснөө ойлгоё гэсэн хүсэлгүй, дээр нь хүн хуурах сонирхолтой тэрнийгээ байнга илэрхийлдэг нь таалагддаггүй байлаа. Тэгээд ярьж байгаа юм нь чи ангийхандаа тусалсангүй гэнэ. Уул нь үнэхээр ойлгохгүй байна яах уу гээд ирсэн бол өөр хэрэг хэлээд өгье гэсэн. За тэрч наад захын хэрэг гэж бодоход хамгийн аймар нь багшаас юм суръя гээд гүнзгийрүүлж асууж, заавар зөвлөмж авахаар чи даалгавар нэмж авлаа гээд бараг харц, үгээрээ хүн зодох дөхнө энэ нь иргээд ангид хамт олонтой байх гэсэн уур амьсгалыг эвдээд би л муу хүн болж таарч байгаа нь хамгийн хэцүү. Энэ залуусын сэтгэхүйг яаж өөрчлөх вэ? Бүгд биш ч хэсэг бүлэг нөхдүүд байна аа байна.

Эдгээр залуусыг насны ангилалаар нь аваад үзэхээр хамгийн амарханаар бялуу хүртэх сонирхолтой нөхдүүд дөнгөж бакалаварын ширээнээс холдоод нэг ч жил болоогүй хүмүүс байхын тэгээд голч дүн нь зарим нь 4.0 гэж байгаа бүүр гайхширлаа барахын. Нөгөө хэсэг нь бакалаврын ширээнээс бүр холдоод удсан хамаг юмаа холиод идсэн нөхдүүд гэхдээ тэдний дээрхээс ялгагдах онцлог нь ядаж хүн чанараа гээгүй 100% багшийг хуураад дүн авъя гэхгүй ядаж өөрснөө оролдож үзээд болохгүй болохоор нь хуурах аргыг сонгодог. Нэг их ялгаа байхгүй ч ядаж оролдож үзье гэсэн бодол тээдэг нь тэдний давуу тал юмдаа.

Нэг иймэрхүү л байдалтай Монголд магистрт суралцаж байна даа.

Монголд магистрт сурж байгаа нөхдүүд дипломоо яаж бичих вэ л гэж шаналахаас биш оролдож үзсэн хүн бараг ховор байна. Эндээс миний нэг анзаарсан зүйл гэвэл хүн зорилгоо яаж тодорхойлно яг тийм үр дүнд хүрдэг болохыг мэдэж авлаа. Учир нь миний гол зорилго диплом хэрхэн бичих вэ? биш энэ жил дипломын ажлаа судалгааны ажил гэдэг утгаар нь гадны сэтгүүлд хэрхэн нийтлүүлэх вэ? ингэхийн тулд бий судалгаагаа хугацаандаа хийж дуусгах ёстой гэж зорисон. Энэ нь яг дипломын хамгаалалт болоход миний диплом бэлэн харин зарим нэг нэмж хасах шүүмжийг засах нь хавьгүй амар бөгөөд яаруу сандруу хийж хальт мульт ойлгохгүй, хийж байгаа ажлаасаа илүү их ухаарал болоод өөрийгөө боловсруулах боломжийг олгосон гэж миний хувьд үзэж байна. 

Төрөх бэлтгэл & төрөх явц

Төрөхөд очихдоо авч явах зүйлс:

1. Жирэмсэн эхчүүд

Төрхийн өрөөнд авч орох

- Хүүхдийн ягаан дэвтэр

- паспорт

- нойтон сальфетик

Дагалдаж явах зүйлс

- ор дэрний даавуу хөнжилтэйгээ байвал бүр зүгээр

- 00 цаас

- том хүний өмсдөг живх 3 

- шөнийн ариун цэврийн хэрэглэл

- гар ариутгагч

- солих ээлжний оймс

- халад /хүн бүр нэг адил халадтай болдог тул эртхэн өөрт тохирохыг авбал их зүгээр/

- тавчик /хэт зузаан биш, хэт халуун биш байвал зүгээр/

- аяга, халбага

2. Яг төрөх үед эргэж очих хүмүүс авч явах зүйлс

- хар цай /яг төрсөний дараа ам хатсан үед яг хоол шиг л байна/

- 0 шөл /ямарч өөхгүй жижигхэн хэрчсэн хар шөл/

- хүүхдийн өлгий, живх

3. Яг төрөх гээд төрөхийн орон дээр гарсан л бол эмчийнхээ зааврыг сайн дагаарай. Эмч нар үгэнд нь орохгүй бол өө хэлээд байхад гээд хэтрүүлээд дүллээ хярзан чин урагдчихлаа л гэнэ шүүдээ. 

- Амьсгалын дасгалыг эмчийн зааврын дагуу хийх

- Бөгсөө ээтэн буюу бөгсөө өргөөд яг баах гэж байгаа юм шиг дүлэх хэрэгтэй

4. Төрсний дараа гэдсэн дээрээ хүйтэн жин тавих гэхдээ одоо тэгэж жин тавьдаг газар байхгүй дээ. Тариа л хийх байх

5. Төрсний дараа аль болох хүүхдээ тэврээд сайн алхаад байвал сав хурдан агшдаг.

6. Яг төрөх процессыг нэг бүрчлэн бичье.

Өвдөж ирэхэд чинь тавчик, халаадаа өмсөөд савны амсар хэдэн см онгойсноо харуулна /доогуураа ямарч хувцасгүй байна/. Хэрвээ савны амсар нээгдсэн бол шууд төрөх орлуу явна. 

Төрөх өрөө рүү орж ирэхэд их баригч болон сувилагч нар төрүүлэх бэлтгэлээ хийж төрөх орон дээр төрөгчийг гаргана. 

Тэгээд дүл, амьсгаагаа гарга гээд заавар хэлнээ хэлснийх нь дагуу хийх хэрэгтэй.

Эхлээд хүүхдийн толгой гарлаа гээд сайн дүлхийг шаардана. Хүүхэд төрсний дараа дахин дүлүүлж эхэсийг гаргана. Эхэс гарсаны дараа хар цайнаас чинь хийж өгнө тэгээд 2 цаг орчим төрөх орон дээр хэвтүүлж саванд үлдсэн зүйлийг гаргана/гэдсэн дээр чинь сайн дарах тусам хурдан гарна/.

2 цаг орчим хэвтүүлсэний дараа том хүний живх өмсгөөд халаад болон тавчикыг чинь өмсгөн хүүхдийг чинь тэврүүлэн төрсний дараах өрөөрүү авч явна.  Ингээд л төрөх процес дуусч өөрийгөө болоод хүүхдээ асрах л үлдлээ. Ирсэн бүх хоол цайг сайн ууж идээд байвал удалгүй бие чинь тэнхэрнэ. 

Жирэмсэний үед хэрэгтэй зүйлс

Жирэмсэн байхдаа хийвэл зүгээр зүйлс:

1. тохиромжтой зүйлс
- тараг уух  /хаван буулгах, нээрээ хөөрхөн цэвэрхэн царайтай хүүхэдтэй болдог юм байна лээ/
- ааруул /калици ихтэй/
- өтгөн хатаж байгаа бол чавга идвэл их зүгээр
- цэвэр агаарт гарах /7 хоногт 1 удаа 500 м явган яваад байхад жингээ гайгүй бариад байна/
- ер нь тэгээд мах гурилаа идээд витаминаа ууж байхад болох юм шиг байна лээ дээ.

Витаминууд
1-3 сард фолийн хүчил
4-7 сард эливет
7-9 сард фолийн хүчил
төрсний дараа 1 сар эливет /бие хурдан тэнхэрдэг/

 2. тохиромжгүй зүйлс
- майонез /хаванг ихэсгэдэг/
- цагаан будаа / сэрүүн чанартай учир их хөөлгөдөг гэлүү хавагнуулдаг гэсэн/
- халуун ногоотой хоол
- далайн байцаа
- мөөг /сав агшаадаг/
- тарваганы мах / дээр үеэс идэж болохгүй гэдэг байсан/
- хүйтэн ус / ер нь ус уух дэмий гэдэг юм билээ/
- жирэмсний янз бүрийн дасгал, хярзангийн массаж энэ тэрт орох дэмий юм билээ шүү /мэргэжлийн биш гарууд дасгал хийлгэж байна гээд баахан гэдэс шахсан дасгал хийлгээд ус гараад байх шинжтэй юм билээ/.

Жирэмсэн байхад мэдэхэд илүүдэхгүй зүйлс /анхлан төрөгчдөд/

Жирэмсэн болсоноо мэдсэнээс хойш гадуур гүйх зүйлсийг бичие.

1. Хоёр эсвэл гурван сартайдаа өрхийн эмнэлэг дээрээ очиж бүртгүүлэн дүүргийн эмнэлэгдээ шинжилгээ өгнө.

- Өрхийн эмнэлэг дээр очихдоо паспортоо нийгмийн даатгалын дэвтэртэйгээ авч очино. Очихоор чинь баахан юм асуугаад хүүхдийн ягаан дэвтэр өгнө /ягаан дэвтэр 1200 ₮/. Мөн дүүргийн эмнэлэг дээр шинжилгээ өгөх 7 эсвэл 8 шинжилгээ хийлгэх бичиг хийж өгнө.

- Дүүргийн эмнэлэг дээр очно. Очихдоо өлөн шээсээ цэвэрхэн шилэнд хийгээд очвол та нэг л удаа очиж шинжилгээ өгнө гэсэн үг /Өмнөх өдөр нь улаан манжинтай хоол идвэл шээсний шинжилгээний хариунд өөрчлөлт ордог тул идэхгүй байвал зүгээр/.

Өглөө 7 эсвэл 7.30-д очин цус болон шээсний шинжилгээн дээр очир авсан байхад бусад нь тийм ч их очиртой биш байдаг. Баянгол дүүргийнхний хувьд дээрхи 2-с бусад шинжилгээ болон үзүүлэх харуулах зүйл дээр утсаар цаг авчихвал их амар байдаг. 

Нээрэн мазок авдаг тул таавчиг эсвэл хөлд эвтэйхэн гуталтай мөн юбка эсвэл урт цамц өмсөж очвол зүгээр байдаг /хэрэглэсэн нэг удаагийн багаж 500₮/.

2. Яг таван сартай болохоосоо хэд хоногийн өмнө халамжийн эхчүүдэд өгдөг 40,0 төгрөгийг хөөцөлдөх хэрэгтэй тэгэхгүй бол бас хэтэрсэн хоногоор нь мөнгийг нь хасч өгдөг юм билээ. 

/Энэ дэвтэрээ төрсөнийхөө дараа халамж дээрээ очин сунгуулдаг байгаа. Сунгуулахдаа иргэний үнэмлэх болон хүүхдийн гэрчилгээний хуулбар мөн дээр дэвтэрээ авч очдог байгаа. Банкинд очин бас сунгуулсанаа харуулна/

Иргэний үнэмлэхээ болон 2% эсвэл 1% цээж зургаа бариад хороон дээрээ очин эх болон хөхүүл эхчүүдийн мөнгө гэсэн нэртэй дэвтэр авна. Дэвтэрээ бариад банкин дээр очин өөрийн карттайгаа холбуулвал сар бүр дэвтэрээ барин банк орсоноос хол дээр /төрийн банк/.

3. 8 сартайн шинжилгээ өгөх. Энэ нь 3 сарынхыг бодвол цөөхөн байдаг /цус, шээс, мазок/.

4. Дүүргийн эмнэлэгээс үзүүлэх бүрт чинь эхо-д харуулж ирээрэй гэнэ. Эход харуулахдаа тухайн эхоны эмч нь эх барих эмч байвал их сайн байдаг гэж сонссон. Тэгээд бараг дүүргийн санал болгож байгаа эмнэлэгт очиж харуулсан ч дээр юм шиг байна лээ. Гадуур бол бүх төрлийн эхо гэж бичээд жирэмсэн эхчүүдийг хараад л сууж байдаг юм билээ.

Байрны хөнгөлөлт эдлэхэд шаардагдах баримт бичгийн жагсаалт

Байрны хөнгөлөлт чөлөөлөлт нь таны цалингаасаа төлсөн ХХОАТ-ын мөнгөний хэмжээнээс хамааран 3 ба түүнээс дээш жилийн хугацаанд буцаан олгогдоно. Дээрхи хөнгөлөлтийг эдлэхийн тулд та жил бүр 2-р сарын 15-ны өдрийн дотор паспортын хаяг дээрхи харъяа дүүргийн татварын албанд дараахь бичиг баримтыг бүрдүүлэн өгнө.

• Анх удаагаа байр авсан тохиолдолд байрны хөнгөлөлт эдлэхэд дараахь бичиг баримтыг бүрдүүлнэ.

1.а. Бичгээр гаргасан хүсэлт,

1.б. Татварын хөнгөлөлтөнд хамруулан буцаан олголтыг баталгаажуулах хүсэлт буюу дансны дугаар гэх зэрэг буцаан олголтод шаардагдах мэдээлэл /дээрхи 2 хүсэлтийн загварыг баруун гар талд байрлах Татвар гэсэн гарчиг фолдерээр орж авна уу, эсвэл татварын сайтаас авч болно/,

2. Иргэний үнэмлэхний наториат хуулбар,

3. Хорооны тодорхойлолт,

4. Татвар төлөгч иргэний орлого, татварын бүртгэлийн дэвтэр - хуучнаар цэнхэр гэж нэрлэгдэх  дэвтэр шинээр нээлгэн цалингийн нягтлангаараа сүүлийн нэг жилийн хугацаанд төлсөн ХХОАТ бөглүүлэх ба энэ цэнхэр дэвтрийн эхний нүүр болон ХХОАТ бөглөсөн хэсгийг конандуулан хавсаргана,

5. Нийгмийн даатгалын дэвтрийн хуулбар - сүүлийн жилийнхийг бүрэн бөглөсөн байна. /Зурагтай эхний нүүр, албан тушаалтай тамгатай нүүр, НДШ төлсөн нүүр бүгд - 12 сар хүртэл нь нийгмийн даатгалын газраар баталгаажуулсан тамгатай байна/

6. Ажлын газрын болон цалингийн тодорхойлолт, цалингийн хүснэгт - цэнхэр дэвтэр дээр бөглүүлсэнтэй адилхан хүснэгт байхад болно,

7.Үл хөдлөх хөрөнгийн гэрчилгээний наториат хуулбар,

8. Захиалгын болон худалдан авах гэрээний наториат хуулбар,
9. Байранд төлсөн мөнгөний баримт - зээлээр байраа авсан иргэд урьдчилгаагаа төлсөн баримт,

10. Үл хөдлөх хөрөнгө борлуулсаны 2% -ийн татвар төлсөн баримт - эх хувь нь байхгүй хуулбар нь байвал төлсөн банкны салбар дээр нь очиж тухайн гүйлгээг хийсэн теллерийн гарын үсэг тамгаар баталгаажуулна /заавал байр авсан жилээ төлсөн байх шаардлагатай/,

11. Зээлийн гэрээний наториат хуулбар, зээл авсан байгууллагаас мөнгө шилжүүлсэн баримт - мөнгө шилжүүлэхийг хүлээн зөвшөөрсөн албан бичигийн эх хувь эсвэл наториат хуулбар,

12. Үл хөдлөх хөрөнгийг өөрийн хөрөнгөөр барьсан тохиолдолд хөрөнгийн байгууллагаар үнэлүүлсэн тайлан. Хөрөнгийн үнэлгээний газраар үнэлүүлээгүй бол бараа материал түүхий эд авахад төлсөн мөнгөний баримт,

13. Орлого нотлох бусад баримт - урьдчилгаа төлбөрийг хэрхэн бүрдүүлсэн талаархи нотолгоо болох хадгаламжийн дэвтэр, картын дансны хуулга. Хэрвээ таны төлсөн урьдчилгаа төлбөр цалинтай чинь харьцуулахад харьцангуй өндөр байвал цалингаас гадуурах орлогыг баталсан баримт шаардлагатай.

14. Хувь хүний орлогын албан татварын тайлан - маягт ТТ-06(А), (Б) 2 маягтыг 2 хувь бөглөх ба мөн интернэтээр орж /харъяалагдах дүүргийн татварын байцаагчаас нууц дугаарыг авна/ бөглөн баталгаажуулана.  Маягтыг татварын сайтаас авна. www.mta.mn. Хэрвээ та бүр бөглөж яадахгүй бол татварын байцаагчаасаа асуугаарай.

ТТ-06(А), (Б) бөглөх заавар. /миний туршлага ккк/ Мөр гэсэн дугаарлалтаар бичнэ. Мөн зөвхөн байр авсан жилийн орлогыг бичнэ /дандаа бүтэн жилээр мөн үнийн дүнг дандаа мянгатын оронгоор бичнэ/. Доорхи мэдээлэлийг бөглөхдөө цэнхэр дэвтрээ харвал толгой эргэхгүй амар байх болно.

ТТ-06(А)
Мөр 3 - ажилласан хугацаанд олгосон орлогын дүн /татвар суутгаагүй дүн/,
Мөр 5 - нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлд төлсөн дүн,
Мөр 6 - Татвар ногдуулах орлого = Мөр 3 - Мөр 5,
Мөр 60 - Мөр 6 хуулж бичнэ,
Мөр 61 - Мөр 6 арван хувь,
Мөр 62 - байрны үнийн дүн,
Мөр 63 - байрны үнийн дүн,
Мөр 72 - Хөнглөлт буюу 84,0,
Мөр 76 - Суутгасан татвар,
Мөр 81 - Суутгасан татварыг давтан бичнэ,
Мөр 82 - энэ мөрийг яаж бодсоныг нь ойлгосонгүй. Татварын байцаагчаас асуувал хэлээд өгнө.

ТТ-06(Б)
Мөр 2 - байрны үнийн дүн,
Мөр 54 - 84,0 гэж бичээд гар хөлийнхөө үсгийг зураад л болох юм байна даа.

• 2 болон түүнээс дээш жилд байрны татварын хөнгөлөлтөд дээрхи жагсаалтаас 1, 2, 4, 6, 7 болон 13-ийг бүрдүүлэн өгөхөд болно.

Шинээр байр авч буй хүмүүст анхаарах зүйлс

Энд байр авахад байрны чанар болон байршил гэх мэт анхаарах зүйлийн талаар дурьдахгүй. Харин байр авсаны дараа байрны татварын хөнгөлөлтөд хэрэг болох зарим нэг материалуудыг байр авч байх үедээ авч хадгалж байх нь дараа нь таны цаг болоод мөнгийг хэмнэх болно.

Хэрвээ та ажил хийдэг ба анх удаагаа байр авч байгаа бол та байрны татварын хөнгөлөлт эдлэх боломжтой юм. Энэ нь та хэдэн төгрөгний байр авсанаас үл хамааран таньд 30 сая төгрөгийн 10% -ийг буцаан авах боломж байдаг байна. Тэгэхээр буцаан олгогдох мөнгө 3 сая төгрөг болох ба үүнийг та жилд хичнээн төгрөгийн ХХОАТ төлсөнөөс шалтгаалан 3 болон түүнээс дээш жилд хуваан буцаан олгоно. Байр авч байх үед үйлдэгдэх бичиг баримтаас дараахь материалууд байрны хөнгөлөлтөд хэрэглэгдэх тул та сайн хямгадаад аваарай.

1. Үл хөдлөх хөрөнгө борлуулсны татвар болох 2%-ийг төлсөний баримт,

2. Худалдах худалдан авах гэрээ,

3. Байранд төлсөн мөнгөний баримт,

(Хэрвээ та зээлд хамрагдсан бол дараахь 2 баримт хэрэгтэй. а. Банкны мөнгө шилжүүлэхийг хүлээн зөвшөөрсөн шийдвэр албан бичиг б. Урьдчилгааг банкаар шилжүүлсэн бол шилжүүлэгийн баримт, харин хувь хүн болон албан байгууллагад бэлнээр өгсөн бол мөнгө солилцсон акт буюу та яг мөнгө солилцож байх үедээ наториатад очиж баталгаажуулсан бичиг. Анхаарах зүйл: бэлнээр мөнгө солилцсон баримтыг дахин наториатах боломжгүй /заавал өмнө нь зурсан 2 хүний гарын үсэг заавал оргинал байх естой/ тул хуулбар нь хүчингүй болно.)

4. Зээлээр авсан бол банктай байгуулсан зээлийн гэрээ болно.

Таргалалт

Таргалалт

Хүний мөн чанараа гэж хэрвээ би өөрөө таргалаагүй байсан бол энэ талаар юм бичих нь битгий хэл анзаарч бодохгүй байсан бизээ.

Цагийн сайханд гэхий юмуудаа би 2-хон жилийн өмнө 53, 54 кг жинтэй байлаа /өндөр 165 см/. Тухайн үедээ бас иог хийгээд нилээн турсан байсан л даа. Харин сүүлийн үед идэж уух нь дийлдэхээ болиод 65 кг жинтэй болоод байна. Таардаг хувцас ховор, дэлгүүр ороод шинэ хувцас авахад төвөгтэй дээр нь өөрөө өөртөө итгэлгүй болж эхэлдэг юм билээ.

Миний анзаарсан бас батлагдсан зүйл гэвэл дараахь шалтгаануудын улмаас жин их нэмсэн. Мэдээж хэрэг доор бичигдсэн бүх зүйл хувь хүнээс шалтгаалах хэдий ч бидний өдөр тутмын амьдралд анзаарагддаггүй зүйлс юм. 

1. Орой хоол иддэггүй өсвөр насны зуршил алдагдах.

 Дуучин н. Сарантуяагийн Одно'с ток шоун дээр хэлснээр "ямар өлсөж үхэх гэж байгаа биш, залуучууд эхлээд найз бүсгүйтэйгээ болзохдоо ихэвчлэн хоолонд оруулдаг" ингэснээр оройд хоол иддэг зуршилтай болгодог. Дээр нь оройд ямар нэг юм идэхгүй л бол өлсөж үхэх гэж байгаа мэт сэтгэдэг болдог.

2. Янз бүрийн амттанг өдөр бүр хэрэглэх. 

Бид дэлгүүр орох бүртээ ядаж нэг ширхэг амттан эсвэл зүгээр л амны зугаа болгож чихэр, чипс гэх мэт зүйлсийг авдаг билээ. Энэ нь бүүр даамжраад ирэхээрээ ТВ үзэхдээ амаа хөдөлгөхгүйгээр зүгээр сууж чадахаа байдаг, байнга л ямар нэгэн байдлаар самар, үрлэн чихэр /M&M гэх мэт/ аль болох жижиг хэрнээ олон ширхэгтэй зүйлсийг юм хийж байх эсвэл ТВ үзэж байхдаа идэх зуршилтай болсон байх ба дээр нь түүнийгээ нэхээд хөргөгчинд одоо бэлэн байгаа юу ч хамаагүй идмээр санагддаг болчихдог. 

Хэрвээ та энэ муу зуршилаасаа салж чадвал дараахь өөрт байгаа бодит боломжийг ашиглаж эхлэх юм. Та өдөр бүр авч иддэг амттангаасаа 7 хоног татгалзаад түүнд зарцуулах мөнгөө тэр дор нь хадгаламжиндаа хийгээд үзээрэй. Үр дүн нь таныг гайхашруулах болно. Миний туршлагаар би амттан болон бусад дэл сул идэж уух зүйлд зарцуулаг байсан мөнгөө хадгалаад үзэхэд 7 хоногийн дараа 35,000 төгрөг миний хадгаламж ороод ирсэн байсан. Тухайн үед яг тэнгэрээс мөнгө буугаад ирсэн юм шиг нэг л тийм сонин санагдаж байсан ба мөнгийг хадгалаад гамнаад байвал бага гэлтгүй хадгаламжтай болж болдогын байна гэсэн бодол төрж эхэлсэн. Мөн дээр нь би өдөр бүр хэвдэг болчихсон зуршлаасаа салж чадсан. Ингээд би мөнгө хадгалах ямар сайхан зүйл болохыг өөрийн эрхгүй ойлгож авсан ба сүүлийн үед мөнгө л байвал хадгаламжиндаа хийх хоббитой болоод байна. 

Одоо харин эерэг тал буюу жингээ хасахад яг одоо таниас шалтгаалах мөн л анзаарсан, миний туршилгаар батлагдсан зүйлээ бичьеэ.

1. Оройн хоолноос бага багаар татгалзах.

Мэдээж хэрэг та илүүдэл жинтэй бүр дундаж илүүдэл жинтэй хүмүүсээс илүү илүүдэл жинтэй бол шууд өнөөдөр оройн хоолноос татгалзана гэдэг бол яг дараахь тохиолдолтой тулгарах юм. Орой бүр хоол иддэг байж байгаад гэнэт өнөөдөр оройн хоол идэхгүй гэж өөртөө бат хэлсэн ч таны уураг тархи жаахан хоол идчих юмсан, жааханг л гэж таньд хэлээд их хэцүү байдаг. Яг ингэж оройн хоол идээгүй ходоод өглөө нь хариугаа авч байгаа мэт яманд хөөгдсөн юм шиг хурдан бас их хоолыг идэж чаддаг. Тэгэхээр оройн хоолноос татгалзахдаа бага багаар л хоолоо багасгахгүй бол оройд бага юм идэхгээд түүндээ дийлдээд их юм идэж ходоод гэдэсээ өвтгөх мөн сунгах аюултай тулгардаг.

2. Амттанг аль болох бага идэх, ялангуяа оройн цагаар бүр бага идэх,

Амттанг бага идсэнээр өдөр бүр, бүр минут тутамдаа хэвэх хүслээсээ ангижирна. Хэвэх хүсэл багасаад ирвэл аяандаа хоол идэх дуршил бага багаар идэхгүй болж өлсөж үхэх гэж байгаа мэт санагдахаа больж эхэлдэг. 

3. Дасгал хийх.

Хэрвээ та дасгал хийе гэж шийдсэн бол цатгалан үедээ битгий дасгал хийж байгаарай гэж таньд зөвлье. Учир нь гэдэс цатгалан үед дасгал хийхэд ерөхийдөө төвөгтэй бөгөөд дараа нь дахиж хийнэ гэдэг нь дарамттай ажил мэт санагддаг. Миний хувьд өлөн дээрээ дасгал хийх нь арай хөнгөн, нэг мэдсэн дасгалаа хийгээд дууссан байдаг мөн өлөн дасгалын дараа бие хөнгөрсөн, сэтгэл өөдрөг болдог.

Олон төрлийн дасгал хийж болох хэдий ч миний хувьд 3 жилийн өмнө телевизүүдээр өглөө бүр 7 цагт гардаг байсан иогыг хийх их дуртай. Энэ иогыг хийснээр 1-д би фитнес төвд явж мөнгө, цаг үрэхгүй, 2. энэ иог нь өтгөн хатдаг хүмүүст их тохиромжтой. Учир нь би энэ иогыг хийхээс өмнө 2 эсвэл 3 өдөрт нэг өтгөнөө гаргадаг байсан бол энэ иогыг хийдэг болсоноор өдөр бүр, бүр өдөрт 2, 3 гарах нь сонин үзэгдэл биш болсон. Энэ дасгалыг сурая гэвэл http://www.youtube.com/watch?v=fG8djiQhwuo холбоосоор орж үзнэ үү. 3. үр дүн маш сайн би энэ дасгалыг 6 сар тасралтгүй хийснээр 5 кг турж чадсан.

Турсан хүмүүсийн сэтгэгдэлээс үзэхэд дасгал хийх хэрэгтэй хэдий ч энэ нь турах процессын 30-40 % байх бөгөөд гол нь зөв хоололт ба оройд бага хоол идэж байх нь биеэ хэвийн жиндээ барих гол нөхцөл гэж бодит өөрсдийн жишээн дээр зөвлөсөн байна.